الشيخ محمد هادي معرفة (مترجم: ايروانى)

331

التفسير الأثرى الجامع (تفسير اثرى جامع) (فارسى)

و فروع دين مىباشد . بر اين اساس ، اعتبار خبر واحد مشروط به آن است كه ضعف و وهنى بر آن چيره نگردد كه موجب درنگ بر آن شود ؛ بر خلاف خبرى كه آورنده‌اش معروف به فسق است . خداى تعالى فرمود : « إِنْ جاءَكُمْ فاسِقٌ بِنَبَإٍ فَتَبَيَّنُوا » « 1 » ؛ « اگر فاسقى برايتان خبرى آورد ، نيك وارسى كنيد . » اين تخصيص [ عدم حجيت خبر فاسق ] ، دليل بر جواز [ عمل به خبر ] در موارد ديگر است . اكنون به نمونه‌هايى اشاره مىشود كه شيخ در ارزيابى روايات و تشخيص اخبار صحيح از سقيم يا ترجيح روايات محكم ، همين شيوهء استوار را در پيش گرفته است . [ م / 31 ] او با سند خود به محمد بن اسماعيل ، از برخى از اصحابش از امام صادق عليه السلام روايت كرده است كه حضرت فرمود : « همانا خداوند دنيا را در شش روز آفريد ، آن گاه آن را از روزهاى سال جدا ساخت ، و [ هر ] سال 354 روز است . شعبان هيچ‌گاه كامل نمىشود و به خدا سوگند كه ماه رمضان هرگز ناقص نمىگردد . فريضه‌اى ناقص نمىباشد ؛ چرا كه خداى تعالى مىفرمايد : « وَ لِتُكْمِلُوا الْعِدَّةَ » « 2 » ؛ ( تا شمارهء [ مقرّر ] را تكميل كنيد ) شوال 29 روز و ذوالقعده سى روز است ؛ زيرا خداوند فرمود : « وَ واعَدْنا مُوسى ثَلاثِينَ لَيْلَةً وَ أَتْمَمْناها بِعَشْرٍ فَتَمَّ مِيقاتُ رَبِّهِ أَرْبَعِينَ لَيْلَةً » « 3 » ؛ ( با موسى ، سى شب وعده گذاشتيم و آن را با ده شب ديگر تمام كرديم تا آن كه وقت معين پروردگارش در چهل شب به سر آمد . ) ذوالحجه 29 روز و محرم سى روز مىباشد . ماه‌هاى پس از آن ، يك ماه كامل و يك ماه ناقص است . » « 4 » اين خبر افزون بر مرسل بودن ، به سبب مخالفت با واقع ، موهون است و در آن تعليل‌هايى بس شگفت وجود دارد . نظير اين خبر ، روايات ديگرى وجود دارد كه تصريح مىكند : ماه رمضان هرگز ناقص نمىشود .

--> ( 1 ) . حجرات ( 49 ) 6 . ( 2 ) . بقره ( 2 ) 185 . ( 3 ) . اعراف ( 7 ) 142 . ( 4 ) . استبصار ، ج 2 ، ص 68 .